به نام خدا
روند طراحی (ساماندهی) پارک
برگرفته از روند طراحی درس طراحی معماری

استاد : دکتر محمدرضا بمانیان ( دانشیار گروه معماری دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس )

احسان زمانی ( دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر دانشگاه تربیت مدرس )

جهت آشنایی دانشجویان با روند طراحی (ساماندهی) یک پارک، فرایند آموزشی که در کلاس تحت عنوان "طرح 1" اتفاق افتاد (فاز یک طراحی) که نهایتاً منجر به طراحی پارک "فاز 2" گردید به طور خلاصه گزارش می گردد و سپس نکات طراحی خود را در یک پاراگراف بیان می نمایم.

روند فعالیت (فاز یک)
فعالیت های کلاسی به دو صورت، فعالیت گروهی و فعالیت فردی تقسیم بندی و اجرا شد:
فعالیت گروهی
1. انجام مطالعات پایه در زمینه های مختلف (تهیه اسناد، نقشه های پایه، بازدید میدانی و مدارک) و نقشه های طرح تفصیلی
2. تجزیه وتحلیل مطالعات پایه
3. هدف گذاری و تدوین راهبردها و سیاست ها
فعالیت فردی
4. تدوین ایده ها و طرح راهبردی
5. ارائه الگوهای پیشنهادی
گروه های مطالعاتی جهت جمع آوری اطلاعات مورد نیاز (شناخت پایه عمومی، مطالعات پایه طبیعی و زیست محیطی، مطالعات کالبدی و کاربری زمین) تشکیل گردید.
تعدادی از گروه های مطالعاتی:
1. مطالعات زمین شناسی
2. مطالعات خاک شناسی
3. مطالعات اقلیم
4. مطالعات پوشش گیاهی و فضای سبز
5. مطالعات پوشش جانوری
6. مطالعات هیدرولوژی
7. مطالعات آلودگی و منابع آلاینده
8. مطالعات محیط زیست
9. مطالعات دید و منظر
10. مطالعات شهرسازی
و نهایتاً:
- طراحی و بیان تصویری ایده ها و الگوها
- جمع بندی و ارائه
- تهیه نقشه و گزارش
که این جمع بندی و گزارش در جدول"SWOT" ارائه گردید:
به عنوان مثال آنالیز وضع موجود پارک لاله از بعد مسائل زیست محیطی (زمین): جنس زمین، پوشش گیاهی، منابع آب، شیب و توپوگرافی

مسائل زیست محیطی (زمین)
جنس زمین
وضعیت موجود
- بافت خاک در یک نیمه پارک تا حدودی سبک تر از نیمه دیگر است.
- غلظت عناصر غذایی در خاک منطقه نسبتاً پایین می باشد.
امکانات و فرصت ها
- به دلیل سبک بودن رویه خاک آبیاری سطحی تری انجام می شود.
محدودیت ها و تهدیدها
- به دلیل وجود یک لایه سخت متشکل از رس به همراه قطعات گراول درشت در عمق 60 سانتیمتری نفوذ ریشه ها را به اعماق پایین تر محدود می کند.
- تراکم ریشه درختان بیشتر در عمق 30-60 سانتیمتر
- غلظت پایین آهن در عمق توسعه ریشه ها
اهداف
- ایجاد تنوع گیاهی متناسب با عمق ریشه ها
راهبردها
- قابل استفاده کردن خاک منطقه
سیاست ها
- استفاده از سختی خاک زیرین در پی سازی
- استفاده از مصالح بوم آورد
ایده ها
- تثبیت خاک سست با استفاده از ریشه درختان.

منابع آب
وضعیت موجود
- استفاده از دو چاه آب جهت آبیاری
- ph بالا، غلظت زیاد آنیون بی کربنات، غلظت نسبتاً بالا و قابل توجه است.
امکانات و فرصت ها
- به علت نوع خاص آبیاری که به صورت سطحی است امکان تجمع املاح در لایه سطحی خاک وجود دارد.
محدودیت ها و تهدیدها
- آبیاری کم به صورت فوق العاده سطحی ریشه های فعال گیاه را سطحی می نماید.
اهداف
- جلوه دادن عناصر اصلی حیاط در پارک
- خودکفا کردن نیاز آبی پارک

شیب و توپو گرافی
وضعیت موجود
- شیب عمومی در جهت جنوب به شمال می باشد.
- شیب متوسط رو به پایین می باشد.
امکانات و فرصت ها
- در مرکز شهر قرار گرفته است.
- هدایت آب به سمت پایین
- دید نسبتاً خوب به اطراف از بالا و پایین
- امکان استفاده از نور جنوب
محدودیت ها و تهدیدها
- شیب ملایم بوده و محدودیتی ایجاد نمی کند.
اهداف
- نگه داشتن شیب طبیعی در حد ممکن
- چیدمان فضاها با توجه به شیب
- هدایت آب در امتداد مسیر حرکت
راهبردها
- ایجاد دیدهای بصری متفاوت در تراس بندی های متنوع
سیاست ها
- استفاده از شیب در طراحی
ایده ها
- ایجاد تراس بندی
- استفاده از شیب در جهت هدایت بازدیدکننده و تعیین مسیر حرکت
- هدایت آب در مسیر

پس از جمع آوری جداول فوق، هر دانشجو قسمت ایده ها و سیاست ها در جدول را بر اساس تفکرات خود تکمیل و در طراحی "فاز 2" به طور جداگانه ارائه نمود.

برای دریافت فایل PDF اینجا کلیک کنید.